Olga Cristina Viaño Sánchez naceu en Ferrol en 1931. Xornalista, escritora, profesora e enfermeira, foi a primeira muller en asumir a dirección dun diario xeralista galego: El Ideal Gallego, responsabilidade que asumiu en 1988 despois de décadas de oficio nas redaccións, nas rúas e na información local.
A súa vida foi tamén unha carreira contra o que se esperaba dunha muller do seu tempo. Orfa de nai desde moi nova, medrou nunha familia na que era a terceira de catro irmáns e destacou axiña pola súa curiosidade e pola vontade de aprender. Obtivo varias matrículas de honra nos seus primeiros estudos e, anos despois, exerceu como profesora de inglés no instituto Concepción Arenal de Ferrol.
Ferrol foi a súa primeira paisaxe. A cidade na que naceu, na que estudou e na que deu algúns dos seus primeiros pasos profesionais tamén regresaría máis tarde á súa escrita. En Pequeños tesoros del Ferrol de siempre, obra realizada con Joaquín Díaz-Pache, Olga Cristina volveu mirar a cidade desde a memoria, o patrimonio e os detalles que constrúen unha identidade compartida.
Ferrol foi tamén a cidade das primeiras referencias e dos primeiros recoñecementos. A memoria xornalística local preséntaa como unha das primeiras —e mesmo a primeira, segundo algunhas lembranzas profesionais— mulleres ferrolás dedicadas ao xornalismo, e sitúaa na rúa Galiano, filla do propietario dunha coñecida perruquería da zona. Xa nos anos sesenta, o seu nome circulaba entre a profesión como o dunha xornalista brillante: columnista de opinión, entrevistadora e reporteira. Esa imaxe permite vela como pioneira tamén en Ferrol, non só pola meta que alcanzaría anos despois, senón por abrir espazo desde moi cedo nun oficio no que a presenza das mulleres seguía sendo excepcional.
A súa primeira vocación foi a medicina, mais aquel camiño quedou interrompido pola súa negativa a realizar o Servicio Social da Sección Feminina, requisito que durante o franquismo condicionaba o acceso das mulleres a títulos académicos, empregos e outros dereitos administrativos. Durante un tempo traballou como enfermeira dun médico ferrolán, mais aquela experiencia tampouco esgotaba a súa necesidade de aprender, coñecer mundo, escribir e participar na vida pública.
Marchou a Madrid e matriculouse na Escuela Oficial de Periodismo, onde descubriu a vocación que xa non abandonaría. Rematou brillantemente os estudos, co número dous da súa promoción, a chamada promoción Tarragona, e alí coñeceu tamén o xornalista Ángel Padín, con quen compartiría vida, traballo e sete fillos.
De volta a Galicia, traballou en El Correo Gallego, Radio Ferrol e como delegada de El Ideal Gallego na cidade departamental. Máis tarde pasou por Vitoria, onde colaborou co diario Norte Exprés, ata establecerse definitivamente na Coruña en 1968. Na cidade herculina desenvolveu boa parte da súa carreira: primeiro en La Voz de Galicia, onde foi xefa da sección local, e despois en El Ideal Gallego, diario ao que chegou xunto co seu marido tras a tráxica perda dun dos seus fillos, de tan só vinte anos.
Ademais da prensa escrita, mantivo unha presenza constante noutros medios e formatos. Traballou en Radio Ferrol nos seus primeiros anos de oficio e, máis adiante, foi colaboradora fixa na primeira etapa de Antena 3 Radio, así como no diario ABC e noutras publicacións. Tamén exerceu como profesora colaboradora en materias vinculadas á teoría da comunicación, a análise de motivacións e a publicidade no Centro Español de Nuevas Profesiones da Coruña. Esa diversidade de espazos mostra unha traxectoria ampla, construída entre a información local, a opinión, a cultura, o turismo, a docencia e a comunicación radiofónica.
Os seus primeiros textos asinábaos só con iniciais. Despois empregou o seu nome e tamén os pseudónimos de Antía e María Blanca, dúas máscaras literarias que acompañaron unha escrita diversa, atenta á cidade, á cultura e á vida cotiá. Nun tempo no que as mulleres eran aínda excepción nas redaccións, Olga Cristina fixo do xornalismo un oficio diario, esixente e sostido. Informaba, entrevistaba, redactaba crónicas, escribía críticas, recensións, perfís e artigos de opinión.
Foi pioneira tamén na maneira de vivir a súa propia vocación. Olga Cristina non só chegou á dirección dun diario nun mundo masculinizado; fixo carreira sendo nai de sete fillos nunha época na que a maternidade adoitaba empregarse como argumento para apartar as mulleres da vida profesional. Ela non aceptou esa renuncia. Compartiu coa súa parella o xornalismo e a crianza, e sostivo a súa vocación nun contexto no que esa decisión era, moitas veces, incomprendida e criticada tanto por homes como por mulleres.
En El Ideal Gallego foi subdirectora entre 1985 e 1988 e nese ano foi nomeada directora do diario, converténdose así na primeira muller en asumir a dirección dun diario xeralista galego.
Como xornalista local, a súa escrita non se limitaba a contar o que sucedía. Nos seus artigos afloraba a preocupación pola vida social e política da Coruña, a defensa da cidade e unha mirada crítica que en ocasións lle provocou conflitos, mais que non a fixo recuar. Manteu sempre un espírito combativo e unha forma de entender o xornalismo como servizo público.
A súa vinculación coa Coruña mantívose tamén no ámbito asociativo, como membro da xunta directiva de Amigos de La Coruña e socia activa da Asociación Pablo Ruiz Picasso de A Coruña, entidade vinculada á reivindicación da etapa coruñesa do pintor e á divulgación cultural da cidade.
Tamén coordinou suplementos de moda nos distintos xornais nos que traballou, unha tarefa que lle permitiu viaxar a eventos nacionais e internacionais. Viaxar foi outra das súas paixóns. Formou parte da Federación Española de Periodistas y Escritores de Turismo e percorreu medio mundo, con destinos como a URSS, Estados Unidos, Cuba, Colombia, Tailandia, Xapón ou Hong Kong.
Xa xubilada do xornalismo activo, continuou escribindo. Puxo texto, en forma de poema e prosa literaria, a varios libros de fotografía de Joaquín Díaz-Pache, entre eles La Coruña: pequeños tesoros de una gran ciudad, Pequeños tesoros de Betanzos, Plazas de Galicia e Pequeños tesoros de Ferrol. A súa obra posterior prolonga esa atención polos lugares, pola memoria urbana e polos detalles que constrúen unha cidade.
A súa foi unha vida atravesada pola curiosidade: aprender, escribir, viaxar, mirar as cidades e contar o que nelas acontecía. Nesa combinación de oficio, independencia e atención ao próximo reside tamén o seu carácter pioneiro.
Olga Cristina Viaño Sánchez faleceu na Coruña o 4 de decembro de 2008. A súa figura pertence á historia do xornalismo galego, mais tamén á historia das mulleres que abriron camiños sen agardar a que lles desen permiso. Foi pioneira por chegar á dirección dun diario xeralista, pero tamén por defender o dereito a estudar, a traballar, a escribir, a viaxar, a opinar e a vivir a maternidade sen abandonar a súa propia vocación. O seu nome continúa hoxe ligado á escrita das novas xeracións a través do Premio Olga Cristina Viaño Sánchez á mellor redacción, organizado pola Asociación da Prensa da Coruña no marco do concurso escolar Picasso Coruñés.
Colocar o seu nome na memoria da cidade é recoñecer unha traxectoria profesional excepcional e, ao tempo, lembrar que moitas conquistas colectivas empezaron así: cunha muller que decidiu non quedar no lugar que lle tiñan reservado.
