A Coruña das Mulleres

Somos un grupo de persoas que traballa no coñecemento da historia das mulleres na cidade da Coruña

Isabel Ríos

Isabel Ríos

Isabel Ríos Lazcano naceu en Curtis 1907 e foi militante do partido comunista represaliada. En 1929 casa co médico Manuel Calvelo López.

Isabel Ríos co seu compañeiro CalveloXa cun fillo, en 1932, a familia trasládase a Madrid coa intención de continuar cara a Alemaña para que Manuel cursase o doutoramento. Mais coa chegada de Hitler ao poder deciden quedar en Madrid, onde Manuel pasa a traballar como profesor adxunto na Cátedra de Patoloxía do profesor Roberto Nóvoa Santos.

No ano 1934, aínda que vive en Curtis, traballa en Lugo e afíliase ao Partido Comunista. Tras o golpe de Estado do 18 de xullo de 1936, foi detida xunto co seu home o 5 de agosto e levados ao cárcere de Santiago. O 19 de decembro, tras unha farsa de consello de guerra, Isabel e a Manuel son condenados a pena de morte. “Ben, xa estamos condenados a morte; aos cinco días, polo tanto o día do nadal cumprirase a sentencia, seremos fusilados. Calvelo dime que para salvarme simule un embarazo; el poderá conseguir dous médicos que certifiquen, polo menos as dúbidas, sobre o meu estado. Ante isto, teríase que suspender a execución e mentres tanto moitas cousas poderían pasar, entre elas as de gañar a guerra, etc.. Mais eu non quero de ningún xeito; paréceme unha inmoralidade botar man da facultade de ter fillos para me salvar… ¡se me salvaba! Prefería morrer con Calvelo. Co do embarazo aprazaríase o cumprimento da sentencia e pasado o tempo tería que morrer soa… ¡non, iría con él!…”.

Isabel RíosA Isabel comunícanlle o día 30 de decembro que lle conmutaran a pena pola de reclusión perpetua, pero Manuel Calvelo foi fusilado ese mesmo día.

Durante sete anos, Isabel percorreu as cadeas de Santiago, Saturrarán e Betanzos, e foi posta en liberdade condicional en 1943.

Trasládase a vivir á Coruña en 1946, na rúa Rego de Auga. Mais como o acoso policial era continuo, decidiu marchar a Bos Aires, onde tiña familia. A intención era deixar os fillos ao coidado da familia e ela volver a Galiza para incorporarse á guerrilla. No seo da emigración, reinicia en Arxentina a súa militancia comunista. Incorporada á Federación de Sociedades Galegas, participa na comisión feminina e na de cultura. Alí compartía ideas e proxectos con outros intelectuais galeguistas como Arturo Cuadrado, Ramón de Valenzuela, Eduardo Blanco Amor, Mariví Villaverde, Luís Seoane ou Lorenzo Varela.

Isabel Ríos“Non me levou á loita ambición ningunha, mellor dito, levoume unha ambición inmensa, a de querer achegar o meu gran de area á transformación dunha sociedade inxusta, deshumanizada, cruel, noutra máis xusta que abarcase a todos os seres e na que todos atopasen a posibilidade de vivir a nivel humano…”.

Para saber máis:

  • Enciclopedia da Emigración Galega: Isabel Ríos.
  • Ríos, Isabel (1998). Testimonio de la Guerra Civil. Sada: Ediciós do Castro.

Comparte esta biografía

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram

Explorar máis

Filomena Dato
Pioneiras

Filomena Dato

Filomena Dato nace en Ourense en 1856 no seo dunha familia de militares con forte inclinación católica e monárquica, ideoloxía que ela nunca abandonará. Foi

Ler máis »

Uso de cookies

Utilizamos cookies propias e de terceiros, como Google Analytics, para optimizar a túa navegación e realizar tarefas de análise. Entendemos que estás conforme se continúas navegando nesta web. Política de cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies