A Coruña das Mulleres

Somos un grupo de persoas que traballa no coñecemento da historia das mulleres na cidade da Coruña

Emilia Pardo Bazán

Emilia Pardo Bazán

Contan que un día, paseando, Emilia Pardo Bazán bateu co seu bastón no chan e afirmou: “aquí, nacín eu”. Hoxe, ese punto exacto, onde estaba o predio dunha casa, daquela derrubada, ábrese a denominada como Rúa da Fama, que comunica o comezo do ismo da cidade co mar. Por ironías do destino, moitas das facetas de Emilia Pardo Bazán foron esquecidas durante moitos anos, como a súa casa natal, e mesmo silenciadas. Durante moito tempo, Dona Emilia foi apenas autora de Los pazos de Ulloa –aquela novela que falaba sobre o derrube da súa clase social; a fidalguía– e cun talento que os homes de letras da época consideraban inusual e impropio do xénero feminino, un verdadeiro erro da natureza.

Pardo Bazán no Ateneo de Madrid
Emilia Pardo Bazán no Ateneo de Madrid

Dona Emilia naceu en 1851, aprendeu a ler moi pronto –como ela mesma conta– e estivera uns poucos anos nun selecto colexio de señoritas en Madrid. Pero a sociedade da época non contemplaba que as mulleres seguiran estudando. Así que casou moi nova e tivo fillos. Porén, nunca se conformou a ser relegada ao papel de anxo do fogar, destinada á casa, á familia e a un reducido círculo social. Seguiu estudando de maneira autodidacta, separouse do seu marido, conseguiu un permiso del para escribir e ser dona das súas transaccións económicas, marchou a vivir a Madrid, viaxou soa por Europa, frecuentou a intelectuais de renome, escribiu decenas de novelas, centos de contos e cerca de dous mil artigos periodísticos. Ademais fundou e dirixiu dúas revistas, foi autora teatral e converteuse na primeira catedrática do estado español e na primeira correspondente xornalística.

Pardo Bazán en Meirás
Emilia Pardo Bazán en Meirás

Ao mesmo tempo, conseguiu derrubar algúns muros que impedían o acceso das mulleres ao espazo público: investigou nas grandes bibliotecas nacionais, deu conferencias no Ateneo de Madrid e impartiu clases na universidade. E en todas as facetas do seu traballo visibilizou os problemas femininos e as inxustizas ás que se enfrontaban as mulleres. Así, en ensaios e conferencias, esixiu o acceso das súas conxéneres á educación e, dende as tribunas públicas da literatura e da prensa, alertou publicamente sobre a violencia de xénero e os asasinatos femininos (que denominou moi acertadamente “mujericidios”). Así mesmo, puxo de relevo as escritoras que a precederon como María de Zayas, Concepción Arenal ou Gertrudis Gómez de Avellaneda e, sempre preocupada pola formación feminina, publicou e auspiciou durante case vinte anos a “Biblioteca de la Mujer”, colección na que reeditou os escritos de ilustres mulleres e que contribuíu a permeabilizar os discursos feministas europeos nas nosas fronteiras.

Tivo que loitar sempre contra a misoxinia e o paternalismo dos seus compañeiros de letras e a defensa dos seus ideais levantou mareas de críticas. Tras a súa morte e pouco a pouco, a súa figura, complexa e poliédrica, foise domesticando até quedar reducida á unha escritora finisecular, conservadora e católica. Porén tiveron que pasar moitos anos para que o seu pensamento feminista e loitador se abrise, como a rúa de nacemento o fai cara o mar e se recolocase, tamén, no mapa da fama.

Pódense ler moitas das súas obras a través da súa páxina na Biblioteca Virtual Cervantes.

Tamén pode visitarse, na cidade da Coruña, a súa vivenda familiar, hoxe convertida en casa-museo, na sede da Real Academia Galega. A súa biblioteca e o seu arquivo persoal forman parte dos fondos desta institución.

Así mesmo, dende o ano 2003, publicase anualmente La Tribuna. Estudos da casa– museo Emilia Pardo Bazán, centrada na investigación da súa vida e a súa obra.

Comparte esta biografía

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram

Explorar máis

María Balteira
Pioneiras

María Balteira

María  Peres, A Balteira, nada en Armeá (Coirós), foi a soldadeira máis popular nos nosos Cancioneiros. As soldadeiras eran mulleres adscritas á Corte que tiñan

Ler máis »
Filomena Dato
Pioneiras

Filomena Dato

Filomena Dato nace en Ourense en 1856 no seo dunha familia de militares con forte inclinación católica e monárquica, ideoloxía que ela nunca abandonará. Foi

Ler máis »

Uso de cookies

Utilizamos cookies propias e de terceiros, como Google Analytics, para optimizar a túa navegación e realizar tarefas de análise. Entendemos que estás conforme se continúas navegando nesta web. Política de cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies