A Coruña das Mulleres

Somos un grupo de persoas que traballa no coñecemento da historia das mulleres na cidade da Coruña

Antonia Alarcón

Antonia Alarcón

En febreiro de 1810 as mulleres obreiras de Ferrol alzáronse en motín. Nese momento Galiza sofre a Guerra da Independencia española e froito desta guerra asínanse acordos de alianza entre o goberno español e inglés, ese acordos obrigaban a todas as forzas navais do Reino de España a reunírense no porto de Cádiz. A consecuencia directa disto é o desmantelamento dos estaleiros ferroláns e o traslado, xunto cos navíos, dun importante número de persoal militar. “los ferrolanos vieron en ello la funesta señal del abandono y miseria á que por largo tiempo habían de quedar entregados” (Crónica General de España, 1866)

O Arsenal fica no esquecemento e a cidade sofre a falta de traballo e o retraso nos pagos adebedados, destes atrasos nos pagos as autoridades culpan a guerra, mais o descontento de toda a poboación vai en aumento, así que traballadoras e traballadores xa non podendo aguantar máis levántase en motín e deciden asaltar a residencia do comandante xeneral arrastrándoo polas rúas de Ferrol até o edificio onde estaba o cárcere e o concello onde foi apuñalado. Deixan o cadáver diante da Porta do Estaleiro.

A participación das mulleres neste motín foi decisiva, seguramente é un dos antecedentes máis antigos da participación feminina nun conflito, así o conta moitos anos despois El Eco de Galicia (10/2/1911) “lanzadas a la desesperación por la miseria se amotinaron capitaneadas al parecer por la esposa de un trabajador”

Son elas maioritariamente as que entran no Arsenal botan a golpes o capitán xeneral do Departamento Marítimo, ante a pasividade da garda, e arrastran os seus restos polas rúas da cidade amosando o desespero das mulleres obreiras do estaleiro ferrolán, mais tamén de toda a poboación. Unha das mulleres, Antonia Alarcón, (non sabemos con certeza se viúva ou muller dun traballador), púxose á fronte da sublevación obreira, entraron no Arsenal e sacaron a golpes o xeneral do departamento e xefe da escuadra, José de Vargas, a quen acusaron de ter oculto o diñeiro para saldar a maior parte dos fondos destinados para os traballadores da armada e os do naval da Maestranza

Así o conta a Crónica general de España ó sea Historia ilustrada y descriptiva de sus provincias, sus poblaciones mas importantes de la península y de ultramar ( 1866) “escaseaban de tal manera los recursos que todas las clases se hallaban sin paga” […] “por la mañana del citado día 10 se llegaron varias mujeres de aspecto repugnante y soez dando voces, a la puerta del arsenal del dique … cuando de repente se aumentaron los gritos y atropellando por todo subieron varias de aquellas y unos cuantos hombres á la casa del desgraciado Vargas sacándole herido y golpeado”

No xuízo celebrado o ano seguinte na Audiencia da Coruña, Antonia Alarcón, outra muller ademais dun home, foron condenados a morrer na forca coma instigadores da revolta. Antonia, acusada de ser a principal dirixente da revolta, foi ademais decapitada e exposta a súa cabeza no estremo dunha pica na Alameda, diante da porta do Arsenal, como macabra demostración de como se pagaba o desafío ao poder.

Tamén a Audiencia de Galicia castigou os gardas do arsenal pola súa pasividade que é explicable porque eles tamén padecían eses atrasos no cobro dos seus salarios.

Máis información:

Comparte esta biografía

Share on facebook
Share on twitter
Share on whatsapp
Share on telegram

Explorar máis

María Pita
Pioneiras

María Pita

Mayor Fernández de Cámara Pita, nada en Sigrás contra 1560 e finada no mesmo lugar en 1643. Era filla de Simón Arnao e María Pita

Ler máis »
María Cagiao
Pioneiras

María Cagiao

Nada na Coruña no 1919, trasládase máis tarde ao concello de Culleredo. Pintou moito e moi ben segundo as críticas publicadas na prensa da súa

Ler máis »

Uso de cookies

Utilizamos cookies propias e de terceiros, como Google Analytics, para optimizar a túa navegación e realizar tarefas de análise. Entendemos que estás conforme se continúas navegando nesta web. Política de cookies

ACEPTAR
Aviso de cookies